مفهوم کیش و مات در شطرنج چگونه است؟

کیش و مات (Checkmate) هدف نهایی در بازی شطرنج و نشانه‌ای از پیروزی قاطع است. این اصطلاح زمانی به کار می‌رود که شاه حریف مورد حمله (کیش) قرار گرفته باشد و هیچ حرکت قانونی برای دفاع یا فرار از این حمله وجود نداشته باشد. به عبارت دیگر، شاه در وضعیت "مرگ حتمی" قرار می‌گیرد و بازی بلافاصله به نفع بازیکنی که کیش و مات کرده، به پایان می‌رسد.

چگونه کیش و مات اتفاق می‌افتد؟

آموزش نحوه رفع کیش در شطرنج

وقتی شاه شما در شطرنج "کیش" می‌شود، یعنی مستقیماً توسط مهره‌ای از حریف تهدید شده است، باید بلافاصله این تهدید را رفع کنید. خوشبختانه، فقط سه راه اصلی برای نجات شاه وجود دارد:

 فرار شاه (Moving the King): ساده‌ترین راه این است که شاه خود را به خانه‌ای امن منتقل کنید؛ خانه‌ای که از مسیر حمله مهره حریف خارج باشد و توسط هیچ مهره دیگری هم تهدید نشود.

آموزش مفهوم کیش و رفع کیش در شطرنج

کیش دادن (به انگلیسی: Check) زمانی اتفاق می‌افتد که شاه حریف شما مستقیماً توسط یکی از مهره‌هایتان مورد حمله قرار گیرد. به عبارت دیگر، شاه در خانه‌ای قرار دارد که در مسیر حرکت یک مهره حریف است و در نوبت بعدی حریف، می‌تواند توسط آن مهره گرفته شود.

علامت کیش و واکنش به آن

زمانی که کیش می‌دهید، معمولاً اعلام می‌کنید "کیش!". در نوشتار شطرنج، علامت "+" (به اضافه) یا "†" (صلیب کوچک) در انتهای حرکت، نشان‌دهنده کیش است. برای مثال: Bg5+ به معنای این است که فیل (Bishop) به خانه g5 رفته و به شاه حریف کیش داده است.

نحوه حرکت و زدن مهره ها در شطرنج

زدن مهره حریف در شطرنج به معنی حرکت مهره شما به خانه مهره حریف و حذف آن از صفحه است. این کار برای کسب برتری و رسیدن به پیروزی حیاتی است.

چگونگی زدن و نماد آن

هر مهره (سرباز، قلعه، اسب، فیل، وزیر، شاه) قوانین حرکت و زدن خاص خود را دارد. مثلاً پیاده اُریب می‌زند، اما رخ و فیل مستقیم یا اُریب. پس از زدن، مهره حریف از بازی خارج شده و مهره شما جایش را می‌گیرد.

آموزش قلعه گیری در بازی شطرنج

در بازی شطرنج حرکت خاصی به نام قلعه گیری وجود دارد.

مزایای این حرکت این است که قلعه میتواند وارد جریان بازی شود و شاه به جای امن منتقل گردد.

برای انجام این حرکت نه شاه و نه قلعه نباید قبلا حرکتی انجام داده باشند و فضای بین آنها باید مهره ای نباشد و همچنین این فضای خالی نباید توسط یکی از مهره های حریف تحت تهدید باشد.

اگر این شرایط ایجاد شود شاه میتواند دو خانه به سمت قلعه حرکت کند و قلعه در سمت دیگر شاه قرار گیرد.

آموزش کاربرد آن پاسان در شطرنج

یک قانون خاصی در بازی شطرنج به نام آن پاسانت وجود دارد.

همانطور که میدانید سرباز با حرکت ضربدری رو به جلو اگه حریفش یک خانه با او فاصله داشته باشد میتواند آن را بزند.

در حرکت ابتدایی شما اختیار این را دارید که یک حرکت یا دو حرکت سرباز را به جلو ببرید و پس از آن فقط یک خانه میتوانید سرباز را به جلو ببرید. 

نحوه محافظت از شاه در شطرنج

هدف از بازی شطرنج مات کردن شاه حریف است، به همین دلیل شاه با اینکه توانایی حرکتی زیادی ندارد اما مهمترین مهره در بازی شطرنج است زیرا عامل برد و باخت محسوب میشود.

اگر شاه شما نتواند از کیش حریف فرار کند بازی تمام میشود.

مهم نیست بازی تازه شروع شده باشد یا کلی مهره قدرتمند داشته باشید، اگر نتوانید از کیش حریف فرار کنید بازی را واگذار کرده اید.

ایجاد مهره های فعال در شطرنج

برای اینکه بتوانید در شطرنج برتری بگیرید باید مهره های فعال داشته باشید.

کسی که یک قلعه را از دست داده است با کسی که قلعه دارد اما در گوشه و محاصره نیروهای خودی هست، عملا فرقی با همدیگر ندارند.

در ابتدای بازی سعی کنید مرکز را به دست بگیرید و هر‌چه سریعتر راه را برای نفوذ فیلها، اسبها و وزیر باز کنید و در نهایت قلعه گیری کنید.

پیشبینی حرکت حریف در شطرنج

زمانی که حریفتان حرکتی را در شطرنج انجام میدهد، قبل از انجام نقشه خودتان و یا هر حرکتی که بخواهید انجام دهید، ابتدا به حرکت حریف دقت کنید که به چه منظوری آن حرکت را انجام داده است.

آیا قصد کیش و مات را دارد؟ یا میخواهد به مهره خاصی حمله کند؟

شاید میخواهد مسیر را برای سوارهایش هموار کند یا در حال ایجاد حمله گسترده ای است.

کیش و مات کردن حریف در چهار حرکت

برای افراد مبتدی گهگاهی پیش میاید که در چهار حرکت کیش و مات شوند.

اگر حریفتان از مهارت کافی برخوردار است مواظب باشید که گرفتار این تله ساده نشوید.

روشهای زیادی برای کیش و مات کردن حریف در چند حرکت ابتدایی بازی وجود دارد که کسانی که تجربه بیشتری از بازی دارند ممکن است افراد مبتدی را به دام بیندازند.

در این حالت بازی شروع نشده تمام خواهد شد.